top of page

De oorlog is voorbij. Of toch niet?

6 uur geleden
4 minuten om te lezen

We reizen met onze Globus2 door de Balkan. Prachtige landschappen en indrukwekkende plekken. Toch is dit misschien wel de reis waarbij we het meest worden geconfronteerd met de geschiedenis. Want hoewel de oorlogen al tientallen jaren achter ons liggen, voelen we onderweg dat ze nog lang niet voorbij zijn.


Bjelašnica  in Bosnië en Herzegovina
Bjelašnica in Bosnië en Herzegovina

Een land dat niet meer bestaat

Het blijft een vreemd idee dat ik in mijn jonge jaren nog gewoon op vakantie ben geweest in Joegoslavië. Inmiddels bestaat dat land niet meer en rijden we door zeven zelfstandige landen. Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Servië, Noord Macedonië en Kosovo. Albanië bezoeken we eveneens, al maakte dat nooit deel uit van Joegoslavië. Natuurlijk wisten we dat hier begin jaren negentig een verschrikkelijke oorlog heeft gewoed. We kennen de beelden uit het journaal. Toch is het iets heel anders wanneer je zelf door die gebieden rijdt.


Spomenik in Noord-Macedonië
Spomenik in Noord-Macedonië

De oorlog is dichterbij dan we denken

Wat ons vooral verbaast, is hoe actueel alles nog is. In bijna ieder land merken we dat de onderlinge verhoudingen gevoelig liggen. Een vlag, een monument, een plaatsnaam of een gesprek kan zomaar een politieke lading krijgen. Wanneer we vanuit Noord Macedonië naar Kosovo en vervolgens naar Servië willen, ontdekken we dat de volgorde waarin je een land binnenkomt bepalend kan zijn voor de vraag of je later nog ergens wordt toegelaten. Het voelt bijna absurd. Toch is het een gevolg van een conflict dat nog altijd niet is opgelost. Ook bijzonder: in Montenegro en Kosovo betalen we gewoon met de euro, terwijl beide landen geen lid zijn van de Europese Unie. De Balkan kent zo zijn eigen Europese werkelijkheid.

"De oorlog mag voorbij zijn, de echte vrede moet nog beginnen."

Srebrenica maakt diepe indruk

Een bezoek dat ons bijzonder heeft geraakt, is het Memorial Center in Srebrenica. Hier vond in juli 1995 een van de zwartste hoofdstukken uit de Europese geschiedenis plaats. Meer dan 8.000 Bosnische moslimmannen werden vermoord door Bosnisch-Servische troepen onder leiding van generaal Ratko Mladić. De Nederlandse VN-militairen van Dutchbat waren er aanwezig, in een enclave die veilig had moeten zijn. Ze konden de genocide niet voorkomen. Als we tussen de duizenden witte grafstenen lopen en de namen lezen, worden we stil. Het besef dat dit nog maar zo kort geleden en zo dichtbij is gebeurd, komt hard binnen (klik hier voor onze video hierover).


Overnachtingsplek in Bosnië en Herzegovina
Overnachtingsplek in Bosnië en Herzegovina

Servië als de boeman

In vrijwel alle landen waar we komen, merken we dat Servië een beetje als de boeman van de Balkan wordt gezien. En met de gebeurtenissen in de jaren negentig in gedachten is dat begrijpelijk. De genocide in Srebrenica is niet te relativeren. Toch roept het bij ons ook vragen op. Kun je een heel land en zijn bevolking blijven beoordelen op de daden van politieke leiders en militairen? De geschiedenis van Servië kent immers veel meer hoofdstukken. Het is ook nog niet eens zo heel lang geleden dat de Serviërs een grote rol in de strijd tegen de oprukkende Ottomanen speelden. Hoeveel waardering heeft Europa daar eigenlijk ooit voor gehad? En hoe zouden wij reageren als Friesland zich onafhankelijk verklaarde en vervolgens volledige militaire steun van Amerika kreeg om die onafhankelijkheid te beschermen? Natuurlijk zijn de omstandigheden rond Kosovo heel anders. Toch helpt zo'n gedachte ons om ook eens vanuit een ander perspectief te kijken.


Steun ons:

Klik op deze banner en koop iets bij bol.com

Een klein % van de aankoop gaat naar het bekostigen van deze website.



Mensen zijn niet hun politieke leiders

Tijdens onze reis ontmoeten we een echtpaar waarvan de man oorspronkelijk uit Servië komt en de vrouw uit Kroatië. Beiden groeiden op in het voormalige Joegoslavië en zijn inmiddels met elkaar getrouwd. Politiek gezien liggen die achtergronden in deze regio nog altijd gevoelig. Toch is er tussen hen geen sprake van de tegenstellingen. Ze hebben elkaar gevonden, zijn samen en bouwen hun leven op. Hoe vaak zijn het niet juist politieke belangen, machtsverhoudingen en nationalistische gevoelens die mensen tegenover elkaar zetten? Terwijl gewone mensen daar de dupe van zijn.


Wat blijft hangen

De Balkan is misschien niet de mooiste reis die we tot nu toe hebben gemaakt, maar wel een van de reizen die ons het meest aan het denken heeft gezet. We genieten van de natuur en de vrijheid, terwijl we tegelijkertijd voelen dat er onder de oppervlakte nog veel pijn zit. Natuurlijk hadden we verwacht iets van de geschiedenis tegen te komen, maar niet dat die nog zo nadrukkelijk onderdeel zou zijn van het dagelijks leven. Soms snappen we er echt helemaal niets van. Binnen onze landsgrenzen bouwen we wildbruggen om natuurgebieden met elkaar te verbinden, terwijl we tussen landen juist hoge hekken en muren optrekken om mensen van elkaar te scheiden. Hoe valt dat met elkaar te rijmen?


Vul je e-mailadres onderaan deze pagina in en je ontvangt, maximaal 1x per week, een mailtje wanneer we een nieuwe blog of video plaatsen. Vond je deze blog leuk? Trakteer ons dan op een kopje koffie via deze link.

1 opmerking


Wilma
2 uur geleden

Ooit ook in Joegoslavië geweest. Raar idd dat dat niet meer bestaat. Het valt helaas niet te rijmen wat er in de wereld gebeurt. Indrukwekkende reis en prachtige beelden.

Like

​

​

Recente Instagram foto's

  • Facebook
  • Instagram
  • TikTok
  • Youtube

© 2026 by Globus2. 

bottom of page